ديروز جمعيتي عظيم با پيكر آيتالله منتظري وداع كـرد تـا بارديگر ثابت شود مردم ايران، قدر فقيهان خويش را ميدانند و سرداران مـبارزه با »ستم شاهي« را ارج مينهند. تشييع كـنندگان اين مرجع عاليقدر نشان دادند كه انسانيت انسانها را پاس ميدارند و آنها را با همه ويژگيهايشان دوست دارند.
برخي پيامهايي هم كه در سوگ مرحوم آيتالله منتظري صادر شد اين نكته بديهي را يادآوري ميكرد كه قرار نيست به خاطر اختلاف سليقه يا تلقي خطا، ارزشهاي يك انسان بزرگ ناديده گرفته شود. از ميان سطور پيامها، اين نكته نيز آشكار بود كه حتي افرادي كه برخي رفتارهاي آن مـبـارز سـالـخورده را نميپسنديدند اكنون در برابر عـظـمت فـقـهــي و اخـلاقــي او، خـضــوع به خرج ميدهند. البته از ساعتهاي اوليه رحلت ايـن مـرد بـزرگ بـرخـي مـدعـيان اصولگرايي،در امتحان اخلاق، مردود شدند تا مردم بدانند بلند بودن فرياد بعضي از افراد، نميتواند پايبندي عـمـيق و حتي سطحي آنان به اصول اوليه را ثابت كند. خبررساني بي ادبانه و هتاكانه بعضي از سايتهاي خبري در حالي اتفاق افتاد كه حتي پس از صدور پيام رهبري، آنها حاضر به اصلاح اخبار اوليه خود نشدند؛ در حالي كه هرگاه متن يك خبر به مذاق بعضي از دولتمردان خوش نيامده است آن را به طور كلي از سايتهاي خود حذف كـردهاند. حذف خبرهاي ناخوشايند گاه حتي شامل بعضي اخبار قطعي شده است كه تماميا بخشي از آن، ميتوانسته به مدركي عليه دولتمردان يا حاميان آنها تبديل شود. در عين حال، اين سايتها ترجيح دادند متن خبر اهانت آلود اوليه نـسـبت به فقيه بزرگوار، همچنان در دسترس كاربران باشد. اما ظاهرا اراده عده زيادي از مردم و اكثريت مراجع تقليد با مطالبه عدهاي از مدعيان اصولگرايي، تفاوت عمده داشت كه اين تفاوت در پيامهاي كتبي، ابراز تسليتهاي حضوري و تشييع جنازه با شكوه متجلي شد؛ اگرچه احتمالاً عدهاي از سوگواران امروز او، تا ديروز از منتقدان بخشي از اظهارات او بودهاند.
نگارنده بر اين باور است كه مرحوم آيتالله منتظري، مردي بزرگ بود كه هيچگاه خود را از احتمال خطا مصون نميدانست . يقينا روح آن مرد بزرگ، از اين كلام آزرده نخواهد شد زيرا خود او در تذكر به مسئولان جمهوري اسلامي، سخن امام علي (ع) را به آنان يادآوري ميكرد كه » فأني لست في نفسي بفوق ان اخطيء الا ان يكفي اله من نفسي« (اگر خدا مرا حفظ ننمايد خود را مصون از خطا نميبينم.) اكنون كه اين فقيه بزرگ و آن مجاهد نستوه، روي در نقاب خاك بركشيده و جسم رنجور او از رنجهاي 80 ساله خلاصي يافته است، شايد بهتر باشد كه قدري در خود بنگريم و كينه توزيهاي سياسي را به مهرورزي اخلاقي و اسلامي تغيير دهيم. البته ما بگوئيم يا نگوئيم، مردم همين راه را ميروند همانطور كه در مورد فقيه فقيد، چنين كردند. يقينا بسياري از تـشـيـيـع كنندگان آيتالله منتظري، ايشان را شخصيتي كم نظير ميدانستند و حملات بيست ساله اخير به آن مرحوم را قبول نداشتند. اما شايد بتوان كساني را نيز در ميان سوگواران يافت كه به مصداق فرمايش امام علي (ع)، هيچ يك از انسانها از جمله سياستمداران، مسئولان، فقها و مراجع را از خطا مصون نميدانند در عين حال هر كسي را بـه ارزشهـا و خوبيهاي او ميسنجند و آيتالله منتظري را در ميان خوباني يافتهاند كه ارزش اين همه سپاس و ارادت را دارد.
وداع پرشكوه ديروز، پيامي هم براي بعضي هتاكان داشت كه در سالهاي اخير، چشمان خود را ميبستند و بدون لحظهاي تامل، دهان خود را براي اهانت به مرحوم منتظري باز ميكردند و در ماههاي اخير، شخصيتهاي محبوب ديگري را نيز شـريـك آقـاي مـنـتـظري در شنيدن اهانتها قرار دادند. البته اين شخصيتها نيزهمچون مرحوم منتظري انسانهاي جايز الخطايي هستند كه جز در پرتو لطفالهي، احتمال لغزش و حتي سقوط آنها وجود دارد. اما مردم اين پـيـام را بـراي عدهاي ارسال نمودند كه »نه سابقه شما مانند منتظري، رفسنجاني موسوي، خاتمي، كروبي و... درخشان است و نه طي سالهايي كه نفوذ شما در عرصههاي مختلف كشور، قابل مشاهده بوده است دستاوردي ارائه نمودهايد كه ترجيح شما را بر افراد مورد انتقادتان، ثابت كند« مردم مومن، مهربان و هوشمند ايران، هميشه تكليف خود را با دوست دانا يا خطاكار و دشمن جاهل يا مغرض روشن كردهاند اما وداع ديروز، بار ديگر پيام هوشمندي ايرانيان را مخابره نمود. آيا همه ما، از اين وداع پُرپيام، درس خواهيم گرفت تا خود را به منصفانه ديدن »انسان« ها به ويژه انسانهاي بزرگ قانع كنيم؟
